PAXTA –TOʻQIMACHILIK KLASTERLARI RIVOJLANISH KOʻRSATKICHLARINI EKONOMETRIK MODELLASHTIRISH VA BAHOLASH
Annotatsiya
Maqola paxta-toʻqimachilik klasteri (PTK) rivojlanish koʻrsatkichlarini prognozlash uchun bir vaqtli tenglamalar tizimi koʻrinishidagi ekonometrik modelni ishlab chiqish va qoʻllashga bagʻishlangan. Maqolada tizimning identifikatsiyalanuvchanligini tekshirishga alohida eʼtibor qaratilgan. Endogen oʻzgaruvchilar mavjudligi sababli model parametrlarini hisoblash uchun ikki bosqichli eng kichik kvadratlar usuli (2EKKU) qoʻllaniladi. Muallif tomonidan toʻrtta oʻzgaruvchiga ega oltita chiziqli tenglamadan iborat oʻta identifikatsiyalangan tizim taklif etiladi. Ushbu model asosida maxsus ekonometrik dasturiy taʼminotda PTK rivojlanish koʻrsatkichlarini baholashning olti bosqichli algoritmi ishlab chiqilgan. Birinchi bosqichda fermer xoʻjaligida chigitli paxta (paxta xomashyosi) ishlab chiqarish hajmi klassik chiziqli tenglama yoki logarifmik koʻrinishdagi Kobb-Duglas ishlab chiqarish funksiyasi yordamida aniqlanadi. Ushbu bosqich natijasi tasodifiy omillar taʼsiri hisobga olinmagan holda ishlab chiqariladigan xomashyo hajmining sof nazariy prognoz qiymatlari hisoblanadi. Ikkinchi bosqichda paxta tolasi ishlab chiqarish hajmi hisoblanadi: buning uchun avval olingan chigitli paxta hajmi qiymati tola chiqishining texnologik koeffitsientiga koʻpaytiriladi. Uchinchi bosqichdan beshinchi bosqichgacha moy-yogʻ sektori, yigiruv, toʻquv, pardozlash va tikuv ishlab chiqarish korxonalarini oʻz ichiga olgan vertikal integratsiyalashgan texnologik zanjir koʻrsatkichlari hisoblanadi. Oltinchi bosqichda PTKning natijaviy iqtisodiy samaradorligini baholash imkonini beruvchi moliyaviy koʻrsatkichlarni hisoblash algoritmi qoʻllaniladi.Kalit so'zlar
Paxta-toʻqimachilik klasteri, ekonometrik modellashtirish, integratsiya, ekonometrik tahlil, samaradorlikni baholash, qoʻshilgan qiymat yaratish zanjiri. ECONOMETRIC MODELING AND EVALUATION OF DEVELOPMENT INDICATORS OF COTTON–TEXTILE CLUSTERS Djuraev Turabay TSUE, Associate Professor
Foydalanilgan adabiyotlar
- Указ Президента Руз № УП – 4 от 12.01.2026 г. Ссылка: https://lex.uz/ru/docs/7994713
- Постановление Президента РУз № ПП – 246 от 29.06.2026 г. Ссылка: https://lex.uz/ru/docs/8298137
- Носко, В.П. Эконометрика. В 2 кн. Кн2: учебник /В.П. Носко. – Москва:Дело: РАНХ и ГС, 2011. – 576 с. – (Академический учебник). ISBN 978 – 5 - 7749 - 0644 – 4
- Магнус, Я.Р. Эконометрика. Начальный курс: учебник / Я.Р. Магнус, П.К. Ка- тышев, А.А.Пересецкий. – 6-е изд., перераб. и доп. – Москва: Дело, 2004. 579 с.- ISBN 5-7749 – 0148 – 1
- Миролюбова Т.В. Государственное управление развитием экономики региона: кластерный подход. Монография / Т.В. Миролюбова; Перм. гос. нац. исслед. ун – т. – Пермь, 2013. – 280 с
- Рахматов М.А. Хлопково-текстильный кластер – локомотив экономического развития: Кластерная система важный фактор при переходе к рыночным принципам: монография / М. А. Рахматов, Б.З.Зарипов.- Sciencia Scripts, 2021.-144 с
Yuklab olishlar
Yuklab olish ma’lumotlari hali mavjud emas.