DIRECTIONS FOR IMPLEMENTING AN EFFECTIVE MANAGEMENT MECHANISM BASED ON TRANSFORMATIONAL LEADERSHIP
Abstract
This article scientifically and empirically substantiates the directions for implementing an effective management mechanism based on transformational leadership in regional higher education institutions. The study utilizes data from a survey of 403 faculty members and managerial staff alongside econometric regression modeling. It was established that a statistically significant positive relationship exists between the Transformational Leadership Index (TYI) and Management Effectiveness (Y) (r = 0.639; β ≈ 0.61; p < 0.001). The paper proposes the 'Regional Transformational Management' (RTM) framework, a three-tiered financing structure, and the Regional HEI Management Effectiveness Index (MOBSI).Keywords
higher education, transformational leadership, management, mechanism, institutional autonomy, econometric modeling, RTM framework, MOBSI index
References
- UNESCO. Global Education Monitoring Report 2024/5: Leadership in Education – Lead for Learning. – Paris: UNESCO, 2024. – 468 p
- Finland. Universities Act (558/2009) [Elektron resurs]. – URL: https://www.finlex.fi/en/laki/kaannokset/2009/en20090558 (murojaat qilingan sana: 24.09.2026)
- World Bank. Examining Autonomy and Accountability in Public and Private Tertiary Education. – Washington D.C.: World Bank, 2008. – 96 p
- Exzellenzstrategie des Bundes und der Länder. Programm zur Förderung von Spitzenforschung an deutschen Universitäten. – Bonn: DFG/WR, 2016. – 48 S
- O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining «O‘zbekiston Respublikasi oliy ta'lim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida»gi Farmoni, 2019-yil 8-oktyabr, PF-5847-son // Lex.uz ma'lumotlar bazasi
- O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining «Oliy ta'lim muassasalarini bosqichma-bosqich o‘zini o‘zi moliyalashtirish tizimiga o‘tkazish to‘g‘risida»gi qarori, 2019-yil 3-dekabr, 967-son // Lex.uz ma'lumotlar bazasi
- O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining «Ilm-fanni 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida»gi Farmoni, 2020-yil 29- oktyabr, PF-6097-son // Lex.uz ma'lumotlar bazasi
- O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining «O‘zbekistonning yangi taraqqiyot davrida ta'lim-tarbiya va ilm-fan sohalarini rivojlantirish chora- tadbirlari to‘g‘risida»gi Farmoni, 2020-yil 6-noyabr, PF-6108-son // Lex.uz ma'lumotlar bazasi
- O‘zbekiston Respublikasining «Ta'lim to‘g‘risida»gi Qonuni, 2020-yil 23-sentyabr, O‘RQ-637-son // Lex.uz ma'lumotlar bazasi
- O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining «2022–2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida»gi Farmoni, 2022-yil 28-yanvar, PF-60-son // Lex.uz ma'lumotlar bazasi
- O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining «O‘zbekiston-2030» strategiyasi to‘g‘risida»gi Farmoni, 2023-yil 11-sentyabr, PF-158-son // Lex.uz ma'lumotlar bazasi
- O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Oliy ta'lim muassasalari faoliyatining asosiy ko‘rsatkichlari dinamikasi (2021–2025- yillar). – Toshkent, 2026
- Downton J.V. Rebel Leadership: Commitment and Charisma in the Revolutionary Process. – New York: Free Press, 1973. – 302 p
- Burns J.M. Leadership. – New York: Harper & Row, 1978. – 530 p
- Bass B.M. Leadership and Performance Beyond Expectations. – New York: Free Press, 1985. – 256 p
- Bass B.M., Avolio B.J. Improving Organizational Effectiveness through Transformational Leadership. – Thousand Oaks, CA: Sage, 1994. – 238 p
- Leithwood K., Sun J. The Nature and Effects of Transformational School Leadership: A Meta-Analytic Review // Educational Administration Quarterly. – 2012. – Vol. 48, №3. – P. 387–423
- Yukl G. An Evaluation of Conceptual Weaknesses in Transformational and Charismatic Leadership Theories // The Leadership Quarterly. – 1999. – Vol. 10, №2. – P. 285–305
- Базанова Е.М., Заболотских А.В., Соколова Е.Е. Трансформационное лидерство в высшем образовании: критический обзор // Мир науки. Педагогика и психология. – 2024. – Т. 12, №3. – С. 1– 14
- Крестинин В.С. Барьеры реализации трансформации в университетах и факторы их преодоления // Университетское управление: практика и анализ. – 2025. – Т. 29, №4. – С. 129–143
- Sag‘intayeva A., Qambatirova A., Qarabasova L. Bilim berish tadqiqotlariga kirish: nazariya, uslublar va amaliyotlar: Monografiya. – Nur- Sultan: Nazarbayev universiteti, 2022. – 188 b
- Qurbonov Sh.E., Seytxalilov E.A. Ta'lim sifatini boshqarish: Monografiya. – Toshkent: Fan, 2006. – 553 b
- Mirsoliyeva M. Oliy ta'lim muassasalari rahbar va pedagog kadrlarining kasbiy kompetentligini rivojlantirish mexanizmlarini takomillashtirish: ped. fan. dokt. (DSc) diss. avtoref. – Toshkent, 2019. – 35 b
- Baybayeva M.X. Ta'lim muassasasi rahbarining boshqaruv faoliyatida sog‘lom va ijodiy muhitni yaratish mexanizmlarini takomillashtirish: ped. fan. dokt. (DSc) diss. – Toshkent, 2022. – 231 b
- Kenjaboyev A.E., Karimova B.X. Pedagogik menejment asoslari: O‘quv qo‘llanma. – Toshkent, 2023. – 164 b
- Djurayev R.X., Turg‘unov S.T. Ta'lim menejmenti: O‘quv qo‘llanma. – Toshkent: Sano-standard, 2006. – 264 b
- Bekmurodov M.B. Zamonaviy boshqaruv sotsiologiyasi: Darslik. – Toshkent: Yoshlar nashriyot uyi, 2020. – 136 b
- Boymurodov N. Rahbar psixologiyasi: Monografiya. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2016. – 132 b
- Rahmatullayeva N., Kamolov A. Ijtimoiy menejment: O‘quv qo‘llanma. – Toshkent: Iqtisod-Moliya, 2017. – 288 b
- Xojiev E. Davlat va jamiyat boshqaruvining huquqiy asoslari: Monografiya. – Toshkent: Yangi kitob, 2017. – 257 b
- Rashidov K.K. Rahbarlik va boshqaruvga oid fundamental falsafiy qarashlarning shakllanish tarix // European Science International Conference Materiallari. – 2024. – B. 138–140
- Esanova Sh.O‘. Ta'lim boshqaruvida kelajakdagi yo‘nalishlar: ta'lim yetakchilarini moslashuvchan yetakchilikka tayyorlash // Ziyonet portali, 2025
- Behn R.D. Why Measure Performance? Different Purposes Require Different Measures // Public Administration Review. – 2003. – Vol. 63, №5. – P. 586–606
- Kaplan R.S., Norton D.P. The Balanced Scorecard: Translating Strategy into Action. – Boston: Harvard Business School Press, 1996. – 322 p
- OECD, European Commission Joint Research Centre. Handbook on Constructing Composite Indicators: Methodology and User Guide. – Paris: OECD Publishing, 2008. – 162 p
- Kotter J.P. Leading Change. – Boston: Harvard Business School Press, 1996. – 187 p
- Revans R.W. Action Learning: New Techniques for Management. – London: Blond & Briggs, 1982. – 259 p
- Kram K.E. Mentoring at Work: Developmental Relationships in Organizational Life. – Glenview, IL: Scott, Foresman, 1985. – 213 p
Downloads
Download data is not yet available.