ВЛИЯНИЕ ТРУДОВОЙ МОБИЛЬНОСТИ НА УРОВЕНЬ ЗАНЯТОСТИ НАСЕЛЕНИЯ НА ОСНОВЕ ПРЕДПРИНИМАТЕЛЬСТВА
Аннотация
В статье с позиции экономики труда исследуется трудовая мобильность — свободное перемещение рабочей силы между профессиями, отраслями, регионами и странами — как ведущий фактор, влияющий на уровень предпринимательской занятости населения. Теоретически и эмпирически обоснованы четыре основных канала трудовой мобильности, формирующих предпринимательскую занятость: трансфер сбережений и навыков, трансформация денежных переводов в стартап-капитал, ориентация профессиональной мобильности на самозанятость и цифровая (виртуальная) мобильность. На основе данных Всемирного банка, Международной организации труда, Глобального мониторинга предпринимательства, а также национальной статистики Узбекистана проведен сравнительный анализ стран Центральной Азии. В разрезе регионов Узбекистана выявлена взаимосвязь между зависимостью от денежных переводов и занятостью в малом бизнесе, а также разработаны политические рекомендации, направленные на стимулирование мобильности.
Ключевые слова
трудовая мобильность, предпринимательство, самозанятость, трудовая миграция, денежные переводы, предпринимательство вернувшихся мигрантов, человеческий капитал, малый бизнес, рынок труда, Центральная Азия
Библиографические ссылки
- O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 19-martdagi PF-50-son “Kichik va oʻrta biznesning iqtisodiyotdagi oʻrnini oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoni // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, lex.uz.
- Becker G.S. Human Capital: A Theoretical and Empirical Analysis, with Special Reference to Education. 3rd ed. - Chicago: University of Chicago Press, 1993. - 390 p.
- Dustmann C., Kirchkamp O. The Optimal Migration Duration and Activity Choice after Re-migration // Journal of Development Economics. - 2002. - Vol. 67, No. 2. - P. 351–372.
- Global Entrepreneurship Monitor. GEM 2024/2025 Global Report: Entrepreneurship Reality Check. - London: GEM Consortium, 2025.
- Harris J.R., Todaro M.P. Migration, Unemployment and Development: A Two-Sector Analysis // American Economic Review. - 1970. - Vol. 60, No. 1. - P. 126–142.
- McCormick B., Wahba J. Overseas Work Experience, Savings and Entrepreneurship amongst Return Migrants to LDCs // Scottish Journal of Political Economy. - 2001. - Vol. 48, No. 2. - P. 164–178.
- Ravenstein E.G. The Laws of Migration // Journal of the Statistical Society of London. - 1885. - Vol. 48, No. 2. - P. 167–235.
- Schumpeter J.A. The Theory of Economic Development. - Cambridge: Harvard University Press, 1934. - 255 p.
- Sjaastad L.A. The Costs and Returns of Human Migration // Journal of Political Economy. - 1962. - Vol. 70, No. 5. - P. 80–93.
- Storey D.J. Understanding the Small Business Sector. - London: Routledge, 1994. - 355 p.
- Shakarov Z.G. The Role of Entrepreneurship in Increasing Population Employment. - Tashkent: G.V. Plekhanov Rossiya iqtisodiyot universiteti Toshkent filiali, 2025.
- Абдурахмонов К.Х. Меҳнат иқтисодиёти. Дарслик, “Фан” нашриёти, 2019.
- World Bank. The Journey Ahead: Supporting Successful Migration in Europe and Central Asia. - Washington, D.C.: World Bank, 2024.
- World Bank. Tajikistan Economic Update 2025. - Washington, D.C.: World Bank, 2025.
- World Bank Open Data: Personal Remittances, Received (% of GDP); Unemployment, Total (% of Total Labor Force, Modeled ILO Estimate). - data.worldbank.org, 2024–2025.
- O‘zbekiston Respublikasi Soliq qo‘mitasi. O‘zini o‘zi band qilganlar sonining o‘sish dinamikasi (2025-yil 1-yanvar holatiga). - soliq.uz, 2025.
- O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Mehnat bozori sharhi. - Toshkent: Markaziy bank, 2024.
- O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Aholi daromadlari tarkibi va hududiy ko‘rsatkichlar. - stat.uz, 2025–2026.