GLOBALLASHUV MUAMMOLARI SHAROITIDA IQTISODIY XAVFSIZLIK INDEKSINI IQTISODIY VA MATEMATIK MODELLASHTIRISH
Kalit so‘zlar:
Davlat iqtisodiy xavfsizligi; makroiqtisodiy barqarorlik; moliyaviy mustaqillik; iqtisodiy siyosat; tashqi qarz; institutsional yondashuv; milliy iqtisodiyot.Annotatsiya
Mazkur maqolada davlat iqtisodiyoti xavfsizligi tushunchasining nazariy asoslari, uning shakllanish omillari va asosiy indikatorlari yoritilgan. Iqtisodiy xavfsizlik konsepsiyasi milliy barqarorlikni ta’minlashda strategik kategoriya sifatida tahlil qilinib, makroiqtisodiy barqarorlik, moliyaviy mustaqillik, resurslardan oqilona foydalanish, tashqi qarz darajasi va ichki bozor himoyasi kabi omillar orqali ochib berilgan. Maqolada turli nazariy yondashuvlar (klassik, institutsional va zamonaviy makroiqtisodiy modellarga tayangan holda) solishtirib ko‘riladi, shuningdek, iqtisodiy xavfsizlikni baholash usullari ham nazariy nuqtayi nazardan umumlashtiriladi. Tadqiqot natijalari davlat iqtisodiy siyosatini yanada samarali yuritish, hududiy nomutanosibliklarni kamaytirish va innovatsion rivojlanish strategiyalarini ishlab chiqishda nazariy-metodologik asos bo‘lib xizmat qiladi.
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati
1. Sen, A. (1999). Development as Freedom. Oxford University Press.
2. OECD (2021). Economic Outlook. Paris: OECD Publishing. DOI: 10.1787/19991290
3. World Bank (2022). Global Economic Prospects. Washington, DC. DOI: 10.1596/978-1-4648-1758-8
4. IMF (2023). World Economic Outlook: Navigating Global Divergences. Washington, DC. DOI: 10.5089/9798400235541.081
5. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti (2022). PF–60-son Farmon. “Yangi O‘zbekiston taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”. 28-yanvar. https://lex.uz/uz/docs/5841063
6. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti (2023). PF–206-son Farmon. “Iqtisodiyotni modernizatsiya qilish va xalqaro raqobatbardoshlikni oshirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”. 31-oktabr. https://lex.uz/uz/docs/6618262
7. Sen, A. (1999). Development as Freedom. Oxford University Press.
8. OECD (2021). Economic Outlook. Paris: OECD Publishing. DOI: 10.1787/19991290
9. World Bank (2022). Global Economic Prospects. Washington, DC. DOI: 10.1596/978-1-4648-1758-8
10. IMF (2023). World Economic Outlook: Navigating Global Divergences. Washington, DC. DOI: 10.5089/9798400235541.081
11. Todaro, M. N., & Smith, S. (2015). Economic Development (12th ed.). Pearson.
12. Senchagov, V. K. (2014). Ekonomicheskaya bezopasnost Rossii. Moskva: Delo.
13. Xo‘jayev, Sh., & Jo‘rayev, A. (2020). Hududiy rivojlanish va iqtisodiy xavfsizlik. Iqtisodiyot va ta’lim, 5(2), 45–56.
14. Karimov, I. (2017). Milliy iqtisodiy xavfsizlikning tashqi savdo ko‘rsatkichlari. O‘zbekiston iqtisodiyoti jurnali, 3(1), 15–23.
15. Acemoglu, D., & Robinson, J. A. (2012). Why Nations Fail: The Origins of Power, Prosperity, and Poverty. Crown Publishing.
16. Jo‘rabekov, M. (2021). O‘zbekiston iqtisodiy xavfsizligining indikatorlari: nazariya va amaliyot. Ilmiy axborot, 4(3), 65–74.
17. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti (2023). PF–206-son Farmon. “Iqtisodiyotni modernizatsiya qilish va xalqaro raqobatbardoshlikni oshirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”. 31-oktabr. https://lex.uz/uz/docs/6618262
