KADRLAR QO‘NIMSIZLIGI DARAJASINI PASAYTIRISHDA XORIJIY KOMPANIYALAR TAJRIBALARIDAN O‘ZBEKISTON MEHNAT BOZORIDA FOYDALANISH IMKONIYATLARI
Kalit so‘zlar:
xodimlar qo‘nimsizligi; xodimlarni ushlab qolish; HR strategiyalari; motivatsiyaAnnotatsiya
Mazkur maqolada tashkilotlardagi xodimlar qo‘nimsizligi muammosi va uni kamaytirish yo‘llari tahlil qilingan. Tadqiqot O‘zbekiston mehnat bozorida faoliyat yurituvchi korxona misolida olib borilib, 2022–2024-yillar davomida xodimlar qo‘nimsizligi darajasi va uning o‘zgarishlari o‘rganilgan. Tahlillar natijasida xodimlarning ishdan ketishiga motivatsiya yetishmasligi, moslashuv jarayonining sustligi va ish sharoitlari bilan bog‘liq omillar ta’sir ko‘rsatgani aniqlangan.
Maqolada xodimlarni ushlab qolish bo‘yicha qo‘llanilgan choralar, jumladan mentorlik tizimi, moddiy va nomoddiy rag‘batlantirish hamda yangi xodimlar uchun moslashuv (onboarding) dasturlarining samaradorligi baholangan. Ushbu chora-tadbirlar joriy etilgach, korxonada qo‘nimsizlik darajasi sezilarli darajada pasaygani kuzatilgan. Shuningdek, xorijiy kompaniyalar tajribasi o‘rganilib, ularning ayrim usullarini O‘zbekiston sharoitida qo‘llash imkoniyatlari ko‘rsatib berilgan. Tadqiqot natijalari xodimlar qo‘nimsizligini kamaytirishda tizimli va puxta HR yondashuvi muhim ahamiyatga ega ekanini tasdiqlaydi.
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati
1. O‘zbekiston Respublikasi Mehnat kodeksi (yangi tahriri). – Toshkent, 2023.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 19-oktabrdagi PQ–4883-son qarori. – Lex.uz hujjatlar bazasi.
3. G‘oyibnazarov S.B., Bakiyeva I.A. Zamonaviy HR tizimlari. – Toshkent: Iqtisodiyot nashriyoti, 2022.
4. Abduraxmonova G.Q. Inson resurslarini boshqarish: nazariya va amaliyot. – Toshkent: Iqtisodiyot, 2022.
5. Maslow A.H. A Theory of Human Motivation. – Psychological Review, 50(4), 1943.
6. McGregor D. The Human Side of Enterprise. – New York: McGraw-Hill, 1960.
7. Herzberg F., Mausner B., Snyderman B. The Motivation to Work. – New York: John Wiley & Sons, 1959.
8. Bock L. Work Rules!: Insights from Inside Google That Will Transform How You Live and Lead. – New York: Twelve, 2015.
9. Armstrong M. Armstrong’s Handbook of Human Resource Management Practice (15th ed.). – London: Kogan Page, 2020.
10. World Economic Forum. Global Gender Gap Report 2020. – Geneva, 2020.
